خونریزی مقعد یکی از مشکلاتی است که می‌تواند نشان‌ دهنده‌ی یک بیماری عادی یا جدی باشد. آشنایی با انواع خونریزی مقعدی، علت‌ها و روش‌های درمان بسیار اهمیت دارد. این آگاهی به افراد کمک می‌کند تا مشکلاتشان را درک کنند و به سرعت برای درمان اقدام کنند.

اگرچه خونریزی مقعد در بیشتر موارد ناشی از بیماری‌ های نه‌ چندان خطرناک است، اما ممکن است نشانه‌ای از بیماری‌ های جدی مانند سرطان کولون باشد. به همین دلیل، مهم است که خیلی زود به پزشک مراجعه شود.

در این مقاله، با توجه به آگاهی از انواع خونریزی مقعد، علل آن و روش‌های درمان مرتبط، بهترین کلینیک سلامت کرج، دکتر متخصص داخلی و گوارش به شما اطلاعات بیشتری ارائه می‌دهد. تا شما را در درک بهتر این موضوع و دریافت اطلاعات مفیدی کمک کند.

خونریزی مقعد چیست؟

خونریزی مقعد، به خروج خون از منطقه مقعد، همراه با دفع مدفوع یا به تنهایی اشاره دارد و به صورت رنگ‌های مختلفی از قرمز روشن، قرمز تیره تا قهوه‌ای تیره مشاهده شود.

به طور معمول، اگر خونریزی مقعد رنگ تیره باشد، احتمال وجود خونریزی در قسمت‌های بالاتر دستگاه گوارش وجود دارد، در حالی که با رنگ روشن‌تر نشان ‌دهنده مشکلات در بخش‌های پایین ‌تر این دستگاه است.

بخش‌های مختلفی از دستگاه گوارش، شامل مری، معده، روده باریک، روده بزرگ، راست ‌روده و مقعد، ممکن است آسیب ببینند که این آسیب می‌تواند باعث خونریزی مقعدی شود.

عوامل شایع خونریزی مقعد

• شقاق مقعد: پارگی پوست مقعد
• یبوست مزمن
• مدفوع سفت
• بواسیر
• جراحت در مقعد

بیشتر بخوانید: دلایل افزایش فشار خون

انواع خونریزی مقعد

هر نوع خونی که از مقعد فرد خارج شود، به عنوان خونریزی مقعد شناخته می‌شود. اگر این خون با رنگ روشن یا تیره مشاهده شود، احتمالاً فرد در آن لحظه دچار خونریزی رکتوم شده است.

در علوم پزشکی، این نوع به عنوان خونریزی دستگاه گوارش (GI) شناخته می‌شود. هر گونه آسیب به دستگاه گوارش فرد، از جمله از مری تا روده بزرگ، ممکن است عامل این نوع خونریزی باشد. به طور کلی، انواع خونریزی مقعد را می‌توان به موارد زیر دسته بندی کرد:

۱- خونریزی مقعد یا بخش رکتوم

این نوع خونریزی، خونی شفاف و تازه دارد که به هیچ وجه با مدفوع فرد ترکیب نمی‌شود. این نوع ممکن است پس از خروج مدفوع رخ داده باشد یا به صورت رگه‌هایی مدفوع را پوشانده باشد. این علامت ممکن است ناشی از بواسیر یا شقاق باشد.

۲- خونریزی از روده کوچک یا معده

بعضی از خونریزی ‌های مقعد ممکن است به دلیل آسیب به معده و یا روده کوچک باشند. خون برای رسیدن به مقعد از این اعضای بدن، مسیر طولانی‌ای را طی می‌کند که باعث تیرگی رنگ آن شده و اغلب با مدفوع ترکیب می‌شود. باید توجه داشت که این نوع خونریزی وضعیتی اورژانسی است و فرد باید بلافاصله به پزشک مراجعه کند.

علت خونریزی مقعد چیست؟

پس از تشخیص خون در مقعد و مراجعه به پزشک، پس از پرسیدن سؤالاتی از شما، تست رکتوم انجام می‌شود. این تست با استفاده از ابزاری به نام پرتوسکوپ، مجرای مورد نظر را بررسی می‌کند تا پزشک بتواند مشخص کند که خونریزی از کجا ایجاد می‌شود. علل مختلفی می‌تواند منجر به خونریزی مقعدی شود، از جمله:

۱- یبوست

ممکن است برای دفع نیاز به زور زدن داشته باشید و گاهی مدفوع بیرون آمده بسیار سفت یا بزرگ باشد. متأسفانه، یبوست می‌تواند با ایجاد فشار و کشش، آسیب به دیواره مقعد و منجر به خونریزی شود.

۲- شقاق

شقاق یا ترک های کوچک در پوست مقعد، اغلب به عنوان “شقاق مقعدی” شناخته می‌شوند. این ترک ها معمولاً بسیار کوچکند، اغلب به اندازه‌ی یک سانتیمتر یا کمتر، اما می‌توانند بسیار دردناک و حساس باشند. اغلب همراه با خونریزی مقعد هستند که پس از افزایش فشار در هنگام گذراندن مدفوع، مشاهده می‌شود. خون به رنگ شفاف است و معمولاً در توالت قابل مشاهده است، اما سریعاً توقف می‌یابد.

۳- دیورتیکول

دیویرتیکول یا کیسه‌های کوچک و باریکی هستند، که از دیواره روده بروج می‌آیند و معمولاً در روده بزرگ شکل می‌گیرند. این توده‌ها در طول زمان شکل می‌گیرند و ممکن است چندین دیویرتیکول در این روده تشکیل شود، که گاهی اوقات باعث خونریزی مقعد می‌شوند.

خونریزی معمولاً ناگهانی و بدون درد اتفاق می‌افتد. علت این خونریزی به ترکیدگی رگ‌های خونی روی دیویرتیکول‌ها برمی‌گردد، بنابراین مقدار خون از دست رفته ممکن است قابل توجه باشد. همچنین، دیویرتیکول ممکن است باعث دل درد و تغییرات در شکل مدفوع شود.

۴- کرون

بیماری کرون یک نوع التهاب روده است، که گاهی اوقات با بازگشت التهاب همراه است. علائم آن متنوع بوده و به محل و شدت التهاب بستگی دارد. علایم رایج شامل اسهال خونی، درد شکم و احساس ناخوشی مداوم می‌باشد.

۵- بواسير یا هموروئید

این بیماری نوعی التهاب دستگاه گوارش است که می‌تواند قسمت‌های مختلف از دهان تا مقعد را تحت تأثیر قرار دهد.

۶- پولیپ روده

توده‌های غیرسرطانی کوچکی هستند که در دیواره روده کوچک شکل می‌گیرند و معمولاً پس از سن ۵۰ سالگی در برخی از افراد ظاهر می‌شوند.

بیشتر بخوانید: درمان میخچه پا در منزل

روش‌های تشخیص خونریزی مقعد

وقتی بیمار نشانه‌های خونریزی مقعدی را تجربه می‌کند، بهترین اقدام این است که هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کند تا با شنیدن تاریخچه بیمار و بررسی ناحیه مقعد، پزشک بتواند علت خونریزی مقعدی را تشخیص دهد و درمان مناسب را شروع کند.

در صورتی که علت خونریزی از مشکلات ناحیه نشیمنگاهی باشد، با بررسی این ناحیه پزشک می‌تواند تشخیص دهد. اما اگر علت دیگری وجود داشته باشد، ممکن است پزشک نیاز به انجام برخی آزمایش‌ها و روش‌های تشخیصی دیگر داشته باشد.

روش‌ های تشخیص خونریزی مقعد عبارتند از:

۱. آزمایش خون
2. آزمایش خون در مدفوع
3. عکس رادیوگرافی
4. آندوسکوپی
5. کولونوسکوپی
6. آنژیوگرافی
7. اسکن رادیونوکلئید

عوارض خونریزی مقعد چیست؟

با توجه به عامل موجب خونریزی مقعد، عوارض متفاوتی ممکن است ایجاد شود. در زیر با برخی از رایج‌ ترین عوارض خونریزی مقعد آشنا می‌شوید:

۱. خونریزی ناشی از هموروئید: در صورت عدم درمان، ممکن است باعث ایجاد هموروئید ترومبوز شود.
۲. شقاق: در صورت عدم درمان، می‌تواند به شقاق مزمن تبدیل شده و نیاز به جراحی یا لیزر شقاق داشته باشد.
۳. ابتلا به پولیپ و سرطان: اگر پولیپ‌ها به سرطان تبدیل شوند، ممکن است جان فرد را به خطر بیندازد.
۴. ابتلا به انواع سرطان‌ها در ناحیه گوارشی: این می‌تواند منجر به مشکلات جدی و حتی مرگ فرد شود.

معرفی بهترین سبزیجات برای کاهش قند خون

علائم خونریزی مقعد

نخستین و مهمترین نشانه ها، دیدن خون روشن در مدفوع است. اما گاهی اوقات علائم دیگری نیز همراه با آن مشاهده می‌شود که شامل:
1. درد در مقعد
2. خارش
3. احساس ضعف
4. سبک شدن سر و بی حالی ناشی از خونریزی
5. گاهی غش کردن نیز مشاهده می‌شود که ناشی از افت فشار است. این حالت بسیار نادر است، اما ممکن است رخ دهد و در صورتی که بیمار طی چند ثانیه اول به سطح هوشیاری قبلی بازنگردد، ممکن است نیاز به مداخله بیشتر باشد.

درمان خونریزی مقعد

درمان خونریزی مقعد به علت این بیماری بستگی دارد. اگر علت خون آمدن از مقعد ناشی از بیماری‌های نشیمنگاهی باشد، ممکن است درمان‌های خانگی و دارویی مؤثر باشند. اما در صورتی که این علایم ناشی از بیماری‌های دیگری باشد، از جمله بیماری‌های مرتبط با مری، معده و روده، لازم است روش درمانی مناسب توسط پزشک تجویز شود.

در این موارد، معمولاً جراحی یا درمان‌های لیزری برای بیماری‌های نشیمنگاهی توصیه می‌شود و درمان‌های خاص و متفاوتی برای بیماری‌های دیگر مورد نظر قرار می‌گیرد.

مراجعه به دکتر گوراش و درمان خونریزی مقعد

برای تشخیص و درمان خونریزی مقعد، بهتر است به کلینیک دکتر سعادت مراجعه کنید تا متخصصان با تجربه ما بتوانند به خوبی برای درمان شما اقدام کنند، به ‌طوری ‌که در بهترین زمان ممکن برای بهبود شما تلاش کنند تا شما سلامت کامل خود را به دست آورید.

در برخی موارد، ممکن است نیاز به مراجعه به یک متخصص روانپزشکی نیز باشد، زیرا این عارضه ممکن است باعث اضطراب و استرس شود که زندگی روزمره بیمار را مختل کند. به هر حال، بهتر است با پزشک خود در مورد نیاز به مراجعه به کدام تخصصی صحبت کنید.

مدیر

همهٔ نوشته‌های نویسنده