نارسایی قلبی Heart Failure که به عنوان نارسایی احتقانی CHF نیز شناخته میشود، به ضعیف شدن عملکرد قلب اشاره دارد. در این شرایط، ماهیچه قلب قادر نیست خون را بهدرستی به بافت های بدن پمپاژ کند.
در نتیجه، بخشی از خون برگشت داده میشود و این امر میتواند منجر به اختلالات دائمی در عملکرد شود. علائم اصلی نارسایی شامل تنگی نفس و درد قفسه سینه هستند. همچنین، تورم مچ پا و افزایش وزن از علائم ثانویه این بیماری محسوب میشوند. ما در اینجا جزئیات بیشتری درباره نارساییها و اختلالات قلبی ارائه میدهیم.
مقایسه عملکرد قلب در حالت طبیعی و نارسایی قلبی
- عملکرد طبیعی قلب
قلب ما یک ماهیچه قوی است که به اندازه مشت دستمان است و وظیفه پمپاژ خون به تمام قسمت های بدن را بر عهده دارد. این ماهیچه چهار حفره دارد: دهلیز راست، دهلیز چپ، بطن راست و بطن چپ. خون از سایر قسمت های بدن وارد دهلیز راست میشود، سپس به بطن راست منتقل شده و از آن جا به ریه ها میرود تا اکسیژن دریافت کند.
پس از آن، خون اکسیژن دار از طریق دهلیز چپ به بطن چپ میرسد و از آنجا به کل بدن پمپاژ میشود. چرخه عملکرد را میتوان به دو مرحله تقسیم کرد: سیستول (انقباض) که در آن خون پمپاژ میشود، و دیاستول (استراحت) که در آن بطن ها پر از خون جدید میشوند.
با افزایش فعالیت بدنی مانند بالا رفتن از پله ها، نیاز بدن به اکسیژن بیشتر شده و فرایند انقباض و استراحت باید موثرتر شود.
- عملکرد قلب در نارسایی قلبی
در صورت ابتلا به نارسایی قلبی، این عضو نمیتواند با افزایش نیاز های بدنی برای اکسیژن تطبیق کند. بنابراین هنگام انجام فعالیت هایی مثل بالا رفتن از پله ها، اکسیژن کمتری به بدن رسیده و فشار زیادی بر روی وارد میشود.
۴ مورد از عوامل خطر ابتلا به نارسایی قلبی
نارسایی قلبی یک بیماری پیچیده است که میتواند تحت تأثیر عوامل مختلف قرار گیرد. در زیر به چهارعامل خطر اصلی برای این بیماری اشاره شده است:
- دیابت نوع ۲: ابتلا به دیابت نوع ۲ سطح لیپید خون را افزایش میدهد و احتمال ابتلا به فشار خون و آترواسکلروزیس (تصلب شرایین) را بیشتر میکند، که در نهایت منجر به نارسایی قلبی میشود.
- سندرم متابولیک: اگر حداقل سه علامت از این سندرم را داشته باشید، مانند چاقی شکمی، تری گلیسیرید ناشتا بالا، کلسترول HDL پایین، فشار خون بالا و قند خون ناشتا بالا، احتمال ابتلا به نارسایی قلبی افزایش مییابد.
- مشکلات پرکاری تیروئید: پرکاری تیروئید باعث افزایش مداوم ضربان و ضخیم شدن ماهیچه های آن میشود و ریسک ابتلا به نارسایی قلبی را بیشتر میکند.
- افزایش سن: با افزایش سن، ماهیچه های قلب ضعیف تر شده و سفت تر میشوند. بنابراین افراد بالای ۶۵ سال در معرض خطر بیشتری هستند.
این عوامل نه تنها ریسک فرد را برای ابتلا به این بیماری افزایش میدهند بلکه مدیریت آنها نیز نقش مهمی در پیشگیری دارد.
علائم و نشانه های نارسایی قلبی
نارسایی قلبی احتقانی میتواند به دو شکل مزمن یا حاد بروز کند. علائم این بیماری شامل احساس ضعف و خستگی، افزایش وزن ناگهانی به دلیل تجمع مایعات در بدن، تنگی نفس در حالت استراحت یا فعالیت، افزایش یا نامنظم شدن ضربان است.
همچنین، کاهش توانایی در ورزش کردن، متورم شدن شکم و پا ها یا مچ پا از دیگر نشانه ها هستند. علاوه بر این، کاهش سطح هوشیاری و اختلال در قدرت تمرکز نیز ممکن است رخ دهد.
علائم نارسایی قلبی در جوانان
اگرچه نارسایی قلبی بیشتر در افراد مسن شایع است، اما جوانان نیز ممکن است به این بیماری مبتلا شوند. علائم این بیماری در جوانان شامل خستگی مفرط، تنگی نفس هنگام فعالیت بدنی، تپش قلب و تورم پا ها یا مچ پا میشود.
کنترل چاقی و کاهش عوامل خطرزای مرتبط با ایست قلبی میتواند به مدیریت این بیماری کمک کند. علائم نارسایی قلبی بین زنان و مردان شباهت دارد، اما زنان ممکن است بیشتر از مردان دچار تنگی نفس شوند.
علت نارسایی قلبی بعد از زایمان
شکل نادری از نارسایی قلب به نام کاردیومیوپاتی پس از زایمان وجود دارد که میتواند در ماه آخر بارداری تا پنج ماه پس از زایمان رخ دهد. این اختلال باعث بزرگ شدن و ضعیف شدن قلب میشود، اما علت دقیق آن هنوز مشخص نشده است.
تحقیقات نشان دادهاند که التهاب عضله قلب ممکن است به دلیل بیماری ویروسی یا پاسخ غیرطبیعی سیستم ایمنی باشد.
آیا نارسایی قلبی باعث تنگی نفس می شود؟
تنگی نفس یکی از علائم شایع در اختلالات قلبی است و با نارسایی قلبی نیز ارتباط دارد. این عارضه میتواند در هنگام فعالیت یا حتی در حالت استراحت رخ دهد. اگر تنگی نفس را تجربه میکنید، مراجعه به یک متخصص قلب و عروق برای تشخیص دقیق علت آن ضروری است.
برای درمان نارسایی قلبی چه اقداماتی باید کرد؟
بهترین روش درمانی برای نارسایی قلبی توسط یک پزشک متخصص و بر اساس شرایط عمومی بیمار تعیین میشود. تجربه پزشک در این زمینه بسیار مهم است و انتخاب روش درمانی مناسب میتواند تأثیر قابل توجهی بر طول عمر بیماران مبتلا به نارسایی قلبی داشته باشد.
راه های مؤثر برای جلوگیری از بروز نارسایی قلبی
متخصصان توصیه میکنند که افراد، چه مبتلا به بیماری قلبی باشند یا نه، با اتخاذ یک سبک زندگی سالم از بدن خود مراقبت کنند. برخی از روش های پیشگیرانه عبارتند از:
ورزش کمک میکند تا وزن مناسب حفظ شود و خطر نارسایی قلبی کاهش یابد. نظارت بر فشار خون و درمان آن در صورت لزوم برای پیشگیری از شرایط خطرناک ضروری است.
کنترل این بیماری با تغییرات سبک زندگی مانند رژیم غذایی سالم، عدم سیگار کشیدن و مدیریت استرس میتواند مفید باشد. این اقدامات نه تنها به پیشگیری از نارسایی قلبی کمک میکنند بلکه سلامت کلی بدن را نیز بهبود میبخشند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر علائم نارسایی قلبی را تجربه میکنید یا در یکی از شرایط زیر قرار دارید، فوراً به درمانگاه شبانه روزی دکتر سعادت مراجعه کنید:
- غش و ضعف شدید
- درد در ناحیه قفسه سینه
- تنگی نفس ناگهانی و شدید
- سرفههای همراه با مخاط سفید یا صورتی
- افزایش یا نامنظم شدن ضربان قلب
توجه داشته باشید که این علائم همیشه به معنای نارسایی قلبی نیستند. برخی بیماریهای قلبی و ریوی دیگر نیز میتوانند چنین نشانههایی ایجاد کنند. بنابراین، از خوددرمانی پرهیز کرده و در اولین فرصت با متخصصین کلینیک سعادت تماس بگیرید.
