ChatGPT said:

سرفه های خشک می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد، از جمله این علل می‌توان به عفونت‌های ویروسی (مثل سرماخوردگی یا آنفولانزا)، آلرژی‌ و حس، آسم، ریفلاکس اسید معده و حتی برخی داروها اشاره کرد. در این موقعیت، اعصاب موجود در مجاری تنفسی تحریک شده و فرکانس و سیگنالی به مغز می‌فرستند که درنهایت به سرفه ختم می‌شود..

این عارضه، برخلاف سرفه های با خلط، هیچ گونه ترشحات اضافی بهمراه ندارد و به همین سبب بسیار خشک و آزاردهنده حس می شود. در واقع سرفه خشک یک علامت محسوب می شود نه یک بیماری مستقل و دلیل اصلی آن باید توسط پزشک مشخص شود تا درمان مناسب آن توسط پزشک صادر شود. در ادامه به بررسی علائم، دلایل و راههایدرمان سرفه خشک می‌پردازیم.

در این مقاله از درمانگاه دکتر سعادت، به بررسی کامل علل سرفه های خشک، علائم آن و موثرترین روش‌های درمان سرفه‌های خشک می‌پردازیم.

علائم سرفه های خشک

از آن‌جایی که سرفه خشک ممکن است به دلایل مختلفی داشته باشد، نشانه‌های بروز آن نیز متفاوت است. در ادامه بعضی از نشانه های عمومی آن را بررسی می‌کنیم. این علائم عبار‌ت‌اند از:

• تنگی نفس: در برخی موارد، سرفه با تنگی نفس همراه است. این وضعیت نشانه‌ای از وجود مسئله ای در مجاری تنفسی مثل آسم یا برونشیت مزمن باشد.
• درد یا تحریک در قسمت گلو: سرفه خشک با درد، تحریک یا حس سوزش در ناحیه گلو همراه است. احتمالا نشانه‌ای از التهاب گلو، آنتیوز، سینوزیت یا عوامل دیگر در راه تنفسی باشد.
• خستگی و ضعف عمومی: در برخی موارد، این مشکل به دلیل تحریک ناحیه قفسه سینه می‌تواند ضعف عمومی و خستگی را به همراه داشته باشد.
• گلودرد: یکی دیگر از نشانه های سرفه خشک، گلودرد است. این وضعیت می‌تواند باعث ناراحتی و درد در هنگام بلع یا صحبت شود.
• سایر علائم: بسته به علت زمینه‌ای آن، علائم اضافی ممکن است وجود داشته باشد. اگر سرفه به سبب عفونت تنفسی باشد، شاید با تب، احتقان، سردرد یا بدن درد باشد. اگر سرفه مداوم یا شدید را تجربه می‌کنید، توصیه می‌شود برای تشخیص دقیق و درمان مناسب با یک پزشک متخصص مشورت کنید.

علت سرفه خشک چیست؟

سرفه خشک یک علامت شایع است که دلایل مختلفی می‌تواند داشته باشد. این علائم در افراد مختلف است. به طور کلی، علل آن شامل موارد زیر است:

1. عفونت‌های ویروسی

ساده ترین علت سرفه خشک، عفونت‌ ویروسی مانند سرماخوردگی و آنفولانزا است. ویروس‌ها در بدن با حمله به سلول‌ های موجود در ریه ها و مجاری تنفسی فرد، سبب التهاب و تحریک این مجاری می‌شوند که درنهایت منجر به سرفه خشک می‌شود. همچنین مشکلاتی نظیر سرماخوردگی و آنفولانزا، و برخی ویروس های دیگر نظیر ویروس های سینوسیتی می‌توانند دلیلی برای ایجاد سرفه های خشک شوند.

2. آلرژی‌

آلرژی‌های محیطی و غذایی، یکی دیگر از علل رایج و معمول ایجاد سرفه خشک است. آلرژی به مواردی مثل گرده، گرد و غبار و موی حیوانات خانگی می‌تواند باعث التهاب در راه‌های هوایی و در نتیجه سرفه خشک شود. در برخی افراد، آلرژی به برخی غذاها نیز می‌تواند باعث این مشکل شود. غذای تند و فلفلی، سرخ شده و کنسروشده و فست فودها می‌توانند سبب ایجاد التهاب گلو و ایجاد سرفه شوند.

3. آسم

یکی از بیماری‌هایی که سبب سرفه می‌شوند، آسم است. آسم یک بیماری مزمن است که سبب التهاب و تنگ شدن راه‌ تنفسی می‌شود. این التهاب می‌تواند سبب سرفه خشک، به خصوص در شب یا بعد از فعالیت بدنی شود.

4. ریفلاکس اسید معده (GERD)

در ریفلاکس اسید معده، اسید معده به مری باز می‌گردد و باعث سوزش سر دل و سرفه های خشک می‌شود. اسید معده راه‌های هوایی را تحریک کرده و سبب سرفه می شود. سرفه هایی که منشا ریفلاکس اسید معده دارند اغلب در شب بدتر می‌شود، چون در حالت درازکش، اسید معده بیشتر به مری برمی‌گردد.

5. بیماری‌های ریوی

برونشیت مزمن از جمله بیماری‌های ریوی محسوب می شوند که منجر به ایجاد سرفه خشک می‌شوند. برونشیت مزمن باعث سوزش دستگاه های تنفسی می‌شود و یکی از دلایل ایجاد سرفه خشک است.

6. محرک‌های محیطی

دود سیگار، آلودگی هوا و مواد شیمیایی از جمله تحریک کننده ها برای شروع سرفه به شمار می‌روند که یکی از مهمترین محرک‌های آن، دود سیگار است و می‌تواند سبب التهاب شود. ذرات معلق و هوای آلوده و آلاینده‌های موجود در هوا نیز سبب التهاب دستگاه تنفسی و ایجاد سرفه خشک می شوند. بعضی مواد شیمیایی مانند مواد شوینده و بخارات قوی حاصل از آنها نیز سبب بروز سرفه می‌شوند.

درمان سرفه خشک

این مشکل می‌تواند بسیار آزاردهنده باشد و کیفیت زندگی را کاهش دهد. خوشبختانه، روش‌های درمانی مختلفی برای تسکین این سرفه وجود دارد. تعیین راه درمان درست و مفید، به علت سرفه و شدت آن بستگی دارد. در ادامه، بعضی از راههای مرسوم و در دسترس درمان سرفه خشک را ذکر می‌کنیم:

داروهای موثر در درمان سرفه خشک

داروهای ضد سرفه تجویز شده توسط پزشک معمولاً در کاهش تحریک و تسکین سرفه تاثیرگذار هستند. استفاده نامناسب یا بیش از حد از داروهای ضد سرفه سبب عوارض جانبی بیشتری می شود. کورتیکواستروئیدها می‌توانند التهاب راه‌های تنفسی را کاهش و به تسکین سرفه کمک کنند. داروهای ضد آسم به باز شدن دستگاه تنفسی فرد و کاهش سرفه در افراد مبتلا به آسم کمک می کنند. برخی از داروهای ضد سرفه خشک به شرح زیر می باشند:

• شربت دکسترومتورفان: سرفه‌های آزاردهنده‌ و خشک که فرد خلط ندارد و آرامش فرد را به مخاطره می اندازد. در این هنگام، بسیاری از ما به سمت انواع شربت ضد سرفه می‌رویم. شربت دکسترومتورفان یکی از رایج‌ترین داروهای موثر در درمان سرفه خشک محسوب می شوند. این دارو با اثرگذاری مستقیم بر مراکز سرفه در مغز، رفلکس سرفه را بسیار کاهش می‌دهد.
• کپسول بنزواتات: زمانی که به سرماخوردگی یا آلرژی مبتلا می‌شویم، مجاری تنفسی ملتهب و تحریک می‌شوند و این التهاب درنهایت به سرفه تبدیل خواهد شد. کپسول بنزوات سدیم به عنوان یک آرام‌بخش در بدن واکنش نشان می دهد. این مولکول بسیار کوچک، التهاب را به شدت کاهش می دهد و حساسیت های دستگاه تنفسی را نسبت به تحریکات کنترل می دهد و سبب کاهش این حساسیت ها می شود. به عبارت دیگر، بنزوات سدیم با کاستن التهاب، شدت و میزان سرفه‌ها را بشدت کم می‌کند.
• شربت هیدروکودون: شربت هیدروکودون یکی از شربت های پرکاربرد برای تسکین سرفه‌های خشک و آزاردهنده است. این دارو با فرمولاسیونی خاص، رفلکس سرفه را در مغز خنثی کرده و بدین صورت به کم کردن شدت و تعداد سرفه‌ها کمک شایانی می‌کند.

درمان‌های خانگی موثر در سرفه خشک

افراد علاوه بر مصرف داروی شیمیایی، عموما راه‌های درمان خانگی را نیزمورد امتحان قرار می دهند. در این جا به برخی از درمان‌های خانگی اثرگذار و مفید در سرفه خشک اشاره شده است:

• بخور و ماساژ قفسه سینه: ماساژ قفسه سینه و بخور شامل روش های تکمیل کننده درمان سرفه خشک هستند که به طور سنتی برای تسکین آن استفاده می‌شوند. این روش‌ها با مکانیسم‌های متنوع به کاهش شدت سرفه کمک می‌کنند. بخورها سبب به وجود آوردن رطوبت در هوا می شوند و به مرطوب شدن مخاط مجاری تنفسی کمک بسزایی می‌کنند. این کار سبب کاهش خشکی و تحریک گلو شده و در نتیجه سرفه را تا حد خیلی زیادی تسکین می‌دهد.
• غرغره کردن آب نمک: یکی از راه‌های کم کردن التهاب گلو، غرغره کردن با آب نمک است. نمک دارای خاصیت ضدعفونی‌کننده و ضد التهابی فراوانی است و به کاهش التهاب و قرمزی گلو کمک بسزایی می‌کند و در نهایت، سرفه را بسیار کاهش و تسکین می‌دهد.

درمان سنتی سرفه خشک

۶ مورد از بهترین داروی گیاهی را برای درمان سرفه خشک در اینجا آورده ایم. توصیه می شود با آزمون و خطا یکی از موارد زیر را شروع به مصرف کنید:

۱. چای عسل

عسل دارای خواص ضد باکتریایی دارد و به کاهش سرفه خشک کمک زیادی می کند. همچنین به پوشش گلو کمک می کند و سوزش آن را تا حد قابل توجهی کم کند.لازم به ذکر است عسل، دارای خواص ضد التهابی بالایی است که به کاهش التهاب در گلو کمک می کند. از نظر پزشکان متخصص و نیز تحقیقات انجام شده، چای عسل بهترین و موثرترین داروی گیاهی برای درمان سرفه خشک است.

طریقه مصرف عسل بدین صورت است که ۲ قاشق چای‌خوری از عسل را با یک لیوان آب ولرم و لیمو ترش یا چای گیاهی درون یک لیوان بریزید. از این مخلوط یک یا دو بار در روز مصرف کنید. توصیه می‌کنیم هرگز به کودکان زیر ۱ سال عسل ندهید، زیرا با خطر واکنش آلرژیک یا بوتولیسم نوزادان (یک عارضه کم سابقه که می‌تواند در نوزادان ایجاد شود) همراه است.

۲. زردچوبه درمان گیاهی سرفه خشک

زردچوبه دارای کورکومین است، ترکیباتی که حاوی خاصیت های ضد التهابی، ضد ویروسی و ضد باکتریایی است. طبق تجربه کورکومین برای بیماری هایی از جمله سرفه خشک بسیار توصیه شده است.

یک قاشق چای‌خوری زردچوبه را به یک نوشیدنی مانند آب پرتقال خنک اضافه کنید. طب آیورودا سالهاست زردچوبه را درجهت درمان مجاری تنفسی فوقانی، بیماری برونشیت و آسم توصیه می کنند.

۳. زنجبیل درمان طب سنتی سرفه های خشک

زنجبیل برای درمان حالت تهوع و ناراحتی معده استفاده می‌شود، گاها رفلکس سرفه را با آرامش عضلات صاف مجاری تنفسی کاهش می دهد. این معجون اثربخش گیاهی دارای خواص ضد باکتریایی و ضد التهابی است. نکته مهم اینکه از استفاده زیاد زنجبیل اجتناب کنید زیرا سبب ناراحتی معده، سوزش سر دل یا اسهال می شود.

۴. ریشه گل ختمی درمان گیاهی سرفه خشک

مدتهاست از ریشه گل ختمی در شربت های سرفه و قرص برای درمان سرفه خشک کودکان استفاده می‌شود. ریشه گل ختمی خاصیت ضد باکتریایی نیز دارد. این داروی گیاهی، به صورت گیاه خشک شده یا چای کیسه‌ای در بازار عرضه شده است. به این گیاه آب درحال جوش اضافه کنید و سپس آن را بنوشید یا بگذارید تا کمی خنک شود.

۵. نعناع بیابانی درمان گیاهی سرفه خشک

نعناع دارای منتول است که به بی‌حس کردن عصب انتهای گلو که بر اثر سرفه ها ملتهب می‌شود، کمک می‌کند. این گیاه درد را تسکین می دهد و از تمایل به سرفه نیز می کاهد. نعناع به کاهش احتقان نیز کمک می‌کند. همچنین نعنا دارای خواص ضد باکتریایی و ضد ویروسی است. اگر چای نعناع را قبل از خواب بنوشید، سرفه‌های شبانه را بشدت تسکین می دهد.

۶. آویشن دارو گیاهی درمان کننده سرفه خشک

امروزه آویشن یک داروی رایج برای سرفه، گلو درد، بیماری برونشیت و مشکلات گوارشی محسوب می‌شود.

برای تهیه این داروی گیاهی ضد سرفه، روزانه ۲ قاشق چای‌خوری آویشن را به یک فنجان آب داغ اضافه کنید و بعد از ۱۰ دقیقه عصاره آن را صرف کنید. انواع شربت های گیاهی درمان سرفه های خشک با محتوای آویشن و شیرین بیان بسیار عالی هستند.

روش‌های پیشگیری از سرفه خشک

سرفه‌های مداوم باعث می‌شود فرد به راحتی نتواند غذا بخورد، حرف بزند یا حتی به سادگی بخوابد. بعضی از راههای پیشگیری از این عارضه شامل موارد زیر هستند:

• اجتناب از عوامل تحریک کننده سرفه خشک

از عواملی مانند دود سیگار، آلودگی هوا، هوای خشک و مواد آلرژی‌زا اجتناب کنید. استفاده از ماسک یا سایر روش‌های محافظتی در برابر آلودگی، می‌تواند به کاهش سرفه کمک کند.

• مصرف مایعات

مصرف مایعات به صورت منظم می‌تواند به حفظ رطوبت گلو و تهویه درست مجاری تنفسی کمک کند. چای گرم، آب ولرم، دمنوش، آبمیوه‌ و سوپ گرم از مایعات مناسب برای استفاده هستند.

• استفاده از دستگاه بخور

استنشاق بخار آب گرم از طریق دستگاه بخور به تسکین سرفه خشک کمک بسزایی می کند. چقدر بهتر است به بخارات آب اسانس‌ طبیعی مثل روغن اسطوخودوس یا نعنا یا آویشن هم بیفزایید.

• تغذیه سالم

تغذیه درست و استفاده مواد غذایی سالم و طبیعی می‌تواند به افزایش سیستم ایمنی بدن و کم کردن عوارض التهابی کمک کند. مصرف میوه‌ تازه، گرم‌کردن غذا و خوردن مواد غذایی غنی از ویتامین C می‌تواند به بهترشدن و درمان سرفه خشک شما کمک کند.

کلام آخر

در این مقاله از درمانگاه دکتر سعادت، به طور کامل با سرفه های خشک، علائم، دلایل و درمان آن آشنا شدیم. آموختیم سرفه خشک با علائمی مانند گلودرد، تنگی نفس و خس خس سینه همراه باشد. حتی عوامل ایجاد این عارضه را بررسی کردیم و آموختیم عواملی مثل گرد و غبار، مواد شیمیایی و آلودگی هوا در تشدید سرفه‌ها نقش بسیار مهمی دارند.

روش‌ های متعدد درمان سرفه خشک را معرفی کردیم. شربت هایی مثل دکسترومتورفان، هیدروکودون و کپسول بنزواتات را برای درمان، مورد مطالعه و بررسی قرار دادیم. سپس دمنوش‌های گیاهی مثل آویشن و نعنا و … و درمان های خانگی نظیر بخور و غرغره کردن آب نمک را سفارش کردیم.

درمانگاه دکتر سعادت با کادری مجرب و با دارا بودن سال‌ها سابقه و رضایت بیماران، در این امر شما را همراهی خواهد کرد.

مدیر

همهٔ نوشته‌های نویسنده